سيد احمد على خسروى
374
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
علاج يرقان اصفر بنا بر هرحال وقتى كسى يرقان و زردى پيدا كرد از هر سببى كه باشد مزاج آن مريض گرم است و خشك و دليل بر بسيارى صفراء است و اجتماع آن صفراء است در كبد پس بايد بادوية و اغذيه سرد و تر و بدفع و قلع مادّه صفراء مبادرت و معالجه نمايند به اين طريق كه اگر آثار ورم كبد شد قبلا فصد كنند و سپس شروع نمايند به خوردن منضج و مدرّ مثل اينكه بخورند از مطبوخ خارخسك و گل كاكنج و بنفشه و زرشك سياه و نيلوفر از هريك دو مثقال و عناب و سپستان از هريك بيست دانه با هشت استكان آب بجوشانند تا نصف شود ده مثقال گزنگبين داخل كرده پس از صاف كردن ميل كنند و بعوض آب بخورند از شربت عناب و شربت نيلوفر و شربت سكنجبين و بگيرند از هليله زرد ده مثقال هستهاش بيرون كنند و پوستش را با پنج استكان آبجوش بخيسانند روز دوّم صبح ناآشتا صاف كنند و با شكر سفيد كمى ميل كنند يا دو حب قند بدهن گذارند و بخورند و اين منضج و مسهل را ادامه دهند تا وقتى كه تمام صفراء از بدن خارج گردد و اگر در اثر ورم كبد باشد پس از خوردن منضج سردكننده مزاج بخورند از فلوس خيار شنبر با بنفشه و نيلوفر و خارخسك و شكر سرخ از ادويه هريك دو مثقال و از فلوس ده مثقال و از شكر سرخ 7 مثقال پس از صاف كردن بخورند يك روز در ميان تا معدة پاك گردد و از ادوية بالا ايضا پس از خوردن فلوس بخورند برفق زيرا در ورم مسهل نبايد خورد مگر فلوس و هليله زرد برفق و دكتران اين زمان يرقان زرد را بكشيدن زردآب داخل رودة اثنى عشر با تلمبه مخصوصة به آن علاج مىنمايند از راه دهن و اين روية علاجى است از غير مجراى طبيعى زيرا اگر سدّه مجراى خروج صفراء شد و صفراء در كبد مجتمع بود بىنتيجه است